Makaleler > Sağlık

‘Ellerinizi yıkayın’ diyen ilk doktor akıl hastanesine kapatılmıştı'

25 Mart 2020


Bugünlerde yaklaştığınız her ekranda, uzmanların ve otoritelerin ‘ellerinizi yıkayın’ uyarısına yeniden denk gelmeniz birkaç dakikadan fazla sürmüyor

‘Elleri sabunlu suyla yıkamak’ koronavirüs mücadelesinde bütün otoritelerin net şekilde hemfikir olduğu konulardan biri. Ancak, çok değil, 170 yıl kadar önce bunun ne kadar önemli olduğunun tıp otoriteleri bile farkında değildi. O günlerde bir doktorun insanlığa ‘el yıkamanın hastalığı önlemedeki önemini’ kabul ettirme mücadelesi, tımarhaneye kapatılması, ve dövülerek öldürülmesiyle sonuçalanacaktı.

Macar doktor Ignaz SemmelweisViyana’daki doğumhanede 1846’da işe başladığında, bir çok hamile annenin ölümüne neden olan ve henüz gizemi çözülmemiş lohusa humması en büyük tehdit haline gelmişti. Doğumlara yardım eden doktorlar arasındaki ölüm oranı da oldukça yüksekti. Bir çok anne, ölümü doktorların neden olduğuna inandığı için bu gizemli hastalığa ‘doktor salgını’ diyordu. Ve doğumhane yerine ebe evlerinde doğum yeniden tercih edilmeye başlanmıştı.

Ölümlerin nedeni hakkında yoğun şekilde araştırma yapan Doktor Semmelweis, hummadan ölen bir meslektaşının hastalanmadan kısa süre önce bir humma kurbanına otopsi yaparken parmağını yaraladığını öğrenince, sorunun yanıtını bulmuş gibi hissetti. Doktorlar hummalı kadınlara otopsi de yaptıkları için kendileri de hastalanıyor, sonradan doğumuna yardımcı oldukları diğer hamile kadınlara da hastalığı bulaştırıyordu. Ama öte yandan ebelerin, hummalı vakalara otopsi yapmadıkları için hastalığın yayılmasında rolleri olmuyordu. Semmelweis, doktorlara ellerini iyice yıkamalarını ve tıbbi gereçleri, klorin-kireç yağı (kalsiyum hidroksit) karışımı solüsyonla yıkamaları talimatı verdi. Lohusalık humma vaka sayısı bir anda keskin şekilde düştü. Haklıydı.

Birkaç yıl sonra teorisini, Viyana Tıp Cemiyetine sunduğunda ise meslektaşlarından sert eleştiriler ve tepki gördü. Doktorlar, bu açıklamayı, kendilerinin temiz insanlar olmadığını ima ettiğini ve o günlerde kabul gören geleneksel hijyen kurallarına saldırı gibi algıladı.. ‘Doktorlar, nasıl ölümün sebebi olabilir ki?’ diye sordular. Sonraki süreçte Semmelweis’in bulgularını tıbbi yayınlarda yayınlamasına bile izin vermediler.

AKIL HASTANESİNE KAPATILDI

Ölüm oranındaki açık düşüşe rağmen Viyana Doğumhanesi bile eski uygulamalarına geri döndü. Bu durumdan büyük ızdırap duyan Dr Semmelweis, 1850 yılında üniversitedeki işinde de kendisine diğer doçentlerden farklı kısıtlamalar getirilmesi üzerine istifa ederek ülkesi Macaristan’a döndü. Peşte’de bir doğumhanede işe başladı ve orada da ölüm oranının azalmasına sağladı. Ancak, yine de o günkü tıp dünyasına el yıkamanın önemini kabul ettirememenin derin üzüntüsü ve hayal kırıklığı ile sinir krizleri geçirmeye başladı. Çoğu insan ona delirmiş gözüyle bakmaya başladı. 47 yaşında olduğu 1865 yılında bir akıl hastanesine konuldu. 14 gün sonra hastanede ölü bulundu. Akıl hastanesindeki bekçilerin dövmesiyle yaralanmıştı. Enfekte olan el yarasının neden olduğu kangren ölüm nedeni olarak kayda geçti. İki gün sonra 15 Ağustos 1865 günkü cenazesine sadece sadece 10 kadar kişi katıldı.

Semmelweis’in Peşte Üniversitesi doğum kliniğindeki görevine János Diescher atandıktan sonra ölüm oranı aniden yüzde 6 arttı. Ancak Macaristanlı doktorlar bu konuda sessiz kaldı ve nedenleri üzerine araştırma yapmadı. Ta ki 20 yıl kadar sonra Fransız bilim insanı Louis Pasteur, Semmelweis’in gözlemlerinin de katkısıyla ‘mikrop teorisi’ni ortaya atıncaya kadar… Semmelweis’in çalışmaları üniversitelerde ilgi görmeye başladı.

1891 yılında mezarı Budapeşte’ye taşındı. Ölümünden 100 yıl sonra 1964’te doğduğu ev nakledildi ve bu ev anıt müze haline getirildi. Bugün Macaristan’da ve dünyanın bir çok yerinde üniversiteler, sağlık merkezleri, doğumhaneler onun adını taşıyor. Keşfedilen bir gezegene bile adı verildi. Trajik yaşam öyküsü, ‘Semmelweis refleksi’ deyiminin doğmasına neden oldu.

SEMMELWEİS REFLEKSİ NEDİR?

Dr Semmelweis’in ‘ellerin yıkanması’ şartının gördüğü reaksiyon, sonraki yıllarda, yerleşik normalara, kabullere ve paradigmalara uymayan yeni bir görüşü, refleksvari bir şekilde, dinlemeden anlamaya çalışmadan hemen reddetme eğiliminin, Semmelweis Refleksi diye nitelendirilmesine yol açtı.. Bu nitelemeyi ilk kez, ‘Hayat Oyunu’ kitabında, Amerikalı romancı ve yazar Robert Anton Wilson yaptı..

Kaynak: Medikritik

Son Eklenen Makaleler


‘Ellerinizi yıkayın’ diyen ilk doktor akıl hastanesine kapatılmıştı'

Sağlık > 25 Mart 2020 16:33
Bugünlerde yaklaştığınız her ekranda, uzmanların ve otoritelerin ‘ellerinizi yıkayın’ uyarısına yeniden denk gelmeniz birkaç dakikadan fazla sürmüyor

Corona Virüsü Hakkında Merak Edilenler Açıklandı

Güncel > 23 Mart 2020 03:57
Sağlık Bakanlığı Bilim Kurulu Üyesi Prof Dr Ateş Kara corona virüsü hakkında merak edilenleri madde madde açıkladı.

Kiminle Vakit Geçirirsek Beynimiz Onunkine Benziyor!

Sağlık > 20 Mart 2020 15:53
Beynin elektrik sinyallerinin senkronizasyonu üzerine çalışan nöroloji uzmanı Prof. Dr. Moran Cerf ve ekibi, birlikte zaman geçiren insanların beyin dalgalarının da zamanla ‘benzer’ görünmeye başladığını belirledi.

Hayatınıza Anlam Katacak 10 Altın Söz

Farkındalık Üzerine > 03 Şubat 2020 07:59
Hayatın özeti bu altın değerindeki sözleri mutlaka okuyun ve iç dünyanızda anlamlandırın. Çok derin anlamları içinde barındıran güzel sözler. Çünkü hayatınıza ilham verecek ve hayatınıza yeni bir yön verecek güçte.

Sağlığınız İçin Yürümeyi Seçin

Sağlık > 11 Ocak 2020 01:16
Time Dergisi 'Sağlıklı Olma Bilimi' başlıklı kapak konusunda yürüyüşün sağlık için en değerli ilaç olduğunun kanıtlandığını yazdı. Yürüyüş, bakınız nelere deva...

Dinle!Sevginin Girdiği Yere Şifa Kendiliğinden Gelir

Sağlık > 06 Ocak 2020 13:26
Dinle! Sevginin Girdiği Her yere Şifa Kendiliğinden Gelir

Çocukları Takdir Etmenin Önemi

Farkındalık Üzerine > 01 Ocak 2020 12:34
Josh McDowell’a göre, çocuklarımızı takdir ettiğimiz zaman, onlara önem verdiğimizi göstermiş oluruz. Takdir etme, çocuklarımızla aramızdaki bağı kuvvetlendirmenin en önemli parçalarından biridir.

Sevgi 3 Türlüdür

Farkındalık Üzerine > 10 Ekim 2019 14:54
Dünyada sevilmek istemeyen kişi yok gibidir” diye başlıyor sözlerine, Masumi Toyotome . “Ama sevgi nedir, nerede bulunur, biliyor muyuz?” diye de soruyor.. Sonra anlatmaya başlıyor ve diyor ki: “Sevgi üç türlüdür !..”

Giordano Bruno 'nun ''İKİ ŞEY'' Hakkındaki Sözleri

Farkındalık Üzerine > 27 Temmuz 2019 15:23
Giordano Bruno'nun ''İKİ ŞEY'' Hakkındaki Sözleri

HAYATINIZI DEĞİŞTİRECEK 7 ÖĞRETİ

Farkındalık Üzerine > 29 Haziran 2019 21:09
Her şey bir söz ile değişebilir. Tüm düşüncelerin ve fikirlerin içinde sevgi vardır. Nefretin karşısında duran sevgi, gerçekte nefretin yaşamasının sebebidir.

Ağaç ve Stres

Farkındalık Üzerine > 27 Mayıs 2019 01:37
Kendinizi gergin mi hissediyorsunuz? Hemen kalkın, size en yakın yerdeki ağacı seyretmeye başlayın. Eğer yakınınızda çam ağacı varsa daha da şanslısınız. Stres atmak için çamın üzerine yok.”

Bu Taktikler Hayatınızı Tamamıyla Değiştirebilir !

Sağlık > 25 Mayıs 2019 05:00
Dünya nın önde gelen psikiyatristlerinin bu taktik ve önerileri hayatınızı tamamıyla değiştirebilir İşte O Sözler...

İnsan Olmak

Sağlık > 16 Mayıs 2019 14:14
İnsan, doğa güçlerine ve bazı hayvan türlerine oranla zayıf bir varlıktır. Bu nedenle, her insanın var oluşunda eksiklik duygusu vardır. Çünkü insan, çocukluk döneminden ötürü, yaşamına normal bir çaresizlik içinde başlar.

Öncelikle Bir Anlaşma Yapın

Makalelerim > 19 Mart 2019 19:31
Tüm yönlerinizle, hatalarınızla, zaaflarınızla, güçlü ve zayıf yönlerinizle, yani her şeyinizle birlikte kendinizi kucaklayın.Doğuştan değerlisiniz. Biriciksiniz. Buna inanın